Ontwormen
Wormbestrijding.
Meer dan alleen ontwormen.
Wormbestrijding is maatwerk
Het doel van de wormbestrijding is:
· Het vermijden van schade door wormen bij het paard
· Verkleinen van de kans op herbesmetting
· Verantwoord en minder gebruik van ontwormingsmiddelen waardoor resistentieontwikkeling wordt vertraagd.
Onderzoek heeft aangetoond dat het merendeel van de volwassen dieren zo weinig wormen bij zich draagt, dat een behandeling niet nodig is. In het verleden werden deze dieren echter wel regelmatig ontwormd: dus onnodig én het werkt resistentieontwikkeling in de hand!
Daarnaast werd er te vaak een te lage dosering gegeven op het verkeerde moment met een onvoldoende werkzaam ontwormingsmiddel.
Dit alles heeft ertoe geleid dat steeds meer wormen ongevoelig (resistent) zijn geworden. Vooral de spoelwormen zijn steeds meer resistent tegen de ivermetines.
Dieren die met deze resistente wormen zijn besmet kunnen dus niet meer behandeld worden met de wormmiddelen die op de markt zijn.
Dit is een grote bedreiging voor de gezondheid van deze paarden en voor de paarden in de desbetreffende koppel.
Omdat in de nabije toekomst geen nieuwe (“sterkere”) middelen op de markt zullen komen, moeten we het voorlopig doen met de bestaande wormmiddelen. Het is daarom noodzakelijk om de ontwikkeling van resistentie zoveel mogelijk te voorkomen door de wormmiddelen doelgericht toe te passen om zo de effectiviteit van de bestaande middelen te kunnen waarborgen voor de toekomst.
Dit is een verantwoordelijkheid van dierenartsen én van paardenhouders!
Hoe nu verder?
1. voorkom (her)infectie met behulp van onderstaande hygiënemaatregelen.
a. Aangezien een wormbesmetting bij paarden vooral wordt veroorzaakt door een infectie in de weide, is het erg belangrijk om meerdere keren per week zoveel mogelijk mest te verwijderen. Zo voorkom je een (her)infectie. Het effect van deze maatregel wordt vaak erg onderschat en het verwijderen van mest schiet er dan ook vaak bij in. Op termijn heeft het regelmatig verwijderen van mest zelfs een groter effect op het aantal wormen bij dieren dan het toedienen van een wormmiddel!
b. Daarnaast kan in de zomer, bij droog en warm weer, het slepen van de weide een goed effect hebben. Niet slepen als de dieren nog in de weide lopen en na het slepen enkele weken wachten voordat opnieuw de dieren worden ingeschaard.
c. Ook erg effectief is om het perceel te hooien of om paarden bijvoorbeeld achter koeien of schapen aan te weiden.
d. Nieuwe paarden dienen “schoon” in de koppel te worden gebracht. Dat betekent dat ze eerst ontwormd dienen te worden en dat ze vervolgens 2 dagen op stal moeten worden gehouden. Daarna mogen ze schoon de weide in!
Al met al kan met bovenstaande hygiënemaatregelen de infectiedruk enorm naar beneden worden gebracht, zonder dat er nog maar één wormkuur is toegediend.
2. alléén ontwormen als het strikt noodzakelijk is.
a. Het merendeel van de gezonde, volwassen dieren scheidt geen of slechts zeer weinig wormeitjes uit. Bij deze dieren is een behandeling niet nodig en zinloos.
Daarnaast is er een klein percentage dieren dat herhaaldelijk veel eitjes uitscheidt.
Het is nu zaak om de laatste groep dieren te identificeren (en te ontwormen).
Met het blote oog lukt dat niet, wel door het microscopisch onderzoek naar wormeieren: we bepalen dan tevens de graad van besmetting (eieren per gram faeces=EPG)
Bij dit onderzoek valt op dat vooral bij de jonge dieren (tot plm 4 jaar) vaak een behoorlijk wormbesmetting aanwezig is, dit in tegenstelling tot de oude paarden.
Door drie tot vier keer per jaar de ontlasting te laten onderzoeken worden dus de “uitscheiders” geïdentificeerd en kan gericht worden behandeld.
Aangeraden wordt om het eerste monster in het voorjaar (maart) te brengen. Het laatste onderzoek vindt dan plaats in de herfst (september).
b. Met het oog op de horzellarven in de maag is het in de meeste gevallen raadzaam om eind oktober/begin november paarden te ontwormen met ivermectine of moxidectine , eventueel in combinatie met praziquantel (tegen de lintworm)
Dus:
Door op basis van mestonderzoek selectief en op maat te ontwormen, in combinatie met de genoemde hygiënemaatregelen, wordt
1. de infectiedruk sterk verminderd
2. de wormbesmetting onder de paarden effectief aangepakt
3. het gebruik van wormmiddelen sterk verminderd
4. resistentieontwikkeling zo veel mogelijk tegen gegaan.
Op www.parasietenwijzer.nl staat een beslisboom die nuttig is bij beslissingen op het gebied van het ontwormen van paarden.
Daarnaast is hier ook informatie te vinden over de diagnostiek, de behandeling, de preventie, de levenscycli, epidemiologie en ziektebeeld van diverse maagdarmparasieten te vinden.
Tot slot:
Indien u (verse) ontlasting brengt voor onderzoek, verzoeken wij u de vragenlijst op onze website ook uit te printen en in te vullen. Aan de hand van deze vragenlijst krijgt u van ons in combinatie met de eitelling een persoonlijk advies.
Mocht u naar aanleiding van bovenstaande nog vragen hebben, dan staan wij u graag te woord.
Diergeneeskundig Centrum Zuid-Oost Drenthe.


